Çocuk Gelişiminin Kritik Dönemleri

tarafından Belis Öğretmen

      Gelişim süreci içinde belirli özelliklerin ön plana geçtiği gelişim aşamalarına dönem denilmektedir. Her gelişim alanının (zihin, dil, motor, bedensel, cinsel, ahlaki vs.) kendi içinde dönemleri vardır. Çocuklar da belli yaşlarda ve dönemlerde belli öğrenmelere karşı yüksek duyarlılık gösterirler. Anne, baba ve öğretmenler, çocukların üst düzeyde gelişim kaydetmelerini istiyorlarsa bu dönemlerde çocuklara zengin ortamlar hazırlamalıdırlar. Çevre etkilerine aşırı duyarlı olunan bu dönemde çevrede yapılan düzenlemelerle birlikte öğrenme daha hızlı ve verimli olabilmektedir.

      Bu konudaki en önemli nokta zamanlamadır. Eğer belirli zamanlarda öğrenme fırsatları tanınmazsa gelişim yavaşlayabilir veya tamamen durabilir. 0-2 yaş duygusal yönden; güven duygusu kazandırmada önemlidir. Anne ile bebek arasında dengeli bir beraberlik sağlanırsa bebeğin kendi içinde iyi olma ve kendini iyi hissetme duygusu gelişecektir.

       İnsan yaşamı bir anda birçok duygunun yaşandığı bir süreçtir. Doğum, bebeğin anneden kopuşu, ama anne sütü ile tekrar bağlanma,  anne sütünden ayrılış, tuvalet eğitimi gibi ayrı dönemlere rastlar. Bu ayrılışlar bebekler için hep kritik dönemlerdir. Bir annenin bebeğini sütten kesme şekli, tuvalet eğitiminin veriliş şekli bebeğin kişiliğini etkilemektedir. Eğer korkutmadan ve yavaş yavaş alıştırarak ve bir düzen izlenirse bebeğin bu durumlara uyumu kolaylaşmaktadır. Bu ayrılık sürecinde bebeğin ilgisini yeni şeylere çekmek, dış dünyaya hazırlamak, tüm gelişim alanlarının da sağlıklı olarak değişmesini gözlemlemek anne babayı aynı zamanda mutlu eden ve kaygılandıran da durumlardır. İnsan birçok duyguyu aynı anda yaşayabilir ve bu durumları başarabilecek güçtedir..

      Okul öncesi dönemde de zihinsel ve dil gelişimi için kritik bir gelişim dönemidir. Çocuk 5 yaşına kadar bu beceri ve yeteneği elde edemezse, ileride ona ek olanaklar da sunulsa (doktor desteği gibi), bir daha bu hareket yetilerini gerçek anlamda geliştiremezler. Bu nedenle anaokulları, hareket olanaklarının oldukça daraldığı şehirlerde yaşayan çocuklar için ayrı bir önem taşımaktadır. Ve ayrıca çevre uyaranları zengin olmayan yerlerde büyüyen çocuklara, dezavantajlarını gidermek için yönlendirici programlar uygulanabilir. Aksi halde bu çocukların yaşantıları,  zamanında kazanmadıkları becerilerden dolayı daha geride görünebilir.

          Okul öncesi eğitim kurumlarının bu anlamda yararları;temel alışkanlık kazanımı, dil gelişimine destek, sosyal gelişime destek, bilişsel gelişime destek, motor gelişime destek, ilgi ve yetenek gelişimi sağlama, yaratıcılık gelişimine destek, okul olgunluğu kazandırma, fen-doğa bilgisi, matematik bilgisi kazanımı, kültür, değer ve ahlak kazanımı şeklinde(bunlar daha da çoğaltılabilir) sıralanabilir.

İlginizi Çekebilecek Diğer Yazılar

Yorum Yazın